Gagauzlar Hederlez milli yortusunu her yıl hederlez ayın 6-sında nışannȇȇrlar. Bu yortunun gözäl legendası var.

Evelkizamannarda yaşarmış bir Çoban. Onun büük aylesi varmış. Karısınnan onnar 7 uşak büüdärmişlär. Ama bu Çoban pek fukaaraymış. Meraları da küçükmüş. Bir parça toprakta ekinnän papşoy büüdärmiş hem 6 koyun bakarmış. Bir yılın kış pek sert hem suuk olmuş. Hayvannar için alaf aazalarmış. Çoban sabursuzluklan beklärmiş, nezaman eriyecek kaarda gelecek ilkyaz, ki o koyunnarını çayırda eşil çimeni otlatmaa uuratsın. Ama ilkyaz alatlamazmıştı gelmää.

Çiçek ayın sonunda çayırlar başlȇȇrlar eşermää. Kararlȇȇr çoban uuratmaa koyunnarı, ki kurtarmaa onnarı ölümdän. Brakıp aylesini, çıkȇr Çoban koyunnarınnan geniş çayırlara.

Çok gün Çoban koyunnarınnan kenarsız kırları hem çayırları gezmişlär. Gidä-gidä bayırların arasından akan dereyä etişmişlär. Onun suları duruktu hem serindi. Kenarlarında sa koyu eşil ot lüzgärdä çalkalanarmış. Sevinmiş Çoban, ani sonuçta hayvannar doyunca otlayacȇklar hem su içeceklär....

Ama onun sevinmelii tez kahıra dönmüş. O bayırların aardından çıkan aaç yabanılarıgörmüş. Göklerä bakarak, Çoban dua etmää başlamış: “Allahım, bana yardım et. Kurtar beni hem koyunnarımı. Evimdän uzaa ayırıldım. Eer yabanılar beni hem hayvannarımı paralarsaydılar, ne olacȇk benim aylämnän? Benim uşaklarım aaç kalacȇklar”.

Birdän bulutlar peydalanmışlar, gök gürüldemää başlamış. Çoban hesap almış, ani bir şılaklı bulut erä inmää çeketmiş. Ozaman Çoban,dizlerinä konup, duasını ilerletmiş. Yabanılar kendi sert seslerini kesmişlär. Kaldırıp kafasını, Çoban önündä beygirdä atlı adamı görmüş, angısı durarmış onun hem aaç yaban hayvannarın aralarında. Beygirdä atlı adamın sırtında rubalar okadar yalabıyarmışlar gündä, ani yabanılar başlarını iiltmişlär onun karşısında.

Beygirdä atlı adam korkusuz doorutmuş sivri kılıcını da demiş onnara: “Siz dä Allahın hayvannarıysınız, ama kırlarda avlanacenız sadece ozaman, açan ayazlı havalar başlayacȇklar, açan erin üzünü biyaz kaar kaplayacȇk”.

Yabanılar, dönüp, bayırların aardına gitmişlär.

Çoban şükür etmiş kendi kurtarıcısını da sormuş, nasıl onun aadı. Beygirdä atlı adam sölemiş, ani o Görgi, da demiş Çobana:

“Senin dualarını işidip yardıma geldim. Bundan ötää yardım edecäm sana hem hepsi Çobannara. Koruyacam eşil kırları kurak havalardan hem koyunnarı aaç yabanılardan. Sän var nasıl raat güdääsin hayvannarını ilk ayazlaradan, çayırlar eşilkänä hem derelerdä su akarkana. Ama sora yabanıların zamanı gelecek. Onnar avlanmaa çıkacȇklar, sän dä koyunnarını evä topla”.

“Nasıl bän sana şükür edeyim?”, - sormuş Çoban.

“Gelän yıla, açan senin koyunnarın kuzulayacȇklar da kuzuların kalkınacȇklar, sän onnarın birisini seç da Kurban için kes. Ko senin karın taazä ekmek pişirsin hem kurban etinnän bulgur hazırlasın. Sän dä bu imeklärlän fukaara hem aaç insannarı ikram et. Bu da olacȇk senin şükürlüün bana...”.

Ozamandan beeri gagauzlar Hederlez yortusunu bakȇrlar hem Ayoz Görgiyi anȇrlar, angısını ev hayvannarın koruyucusu erinä sayȇrlar.

Çayırlarda eşil ot peydalandıynan, koyunnarı otlatmaa başlȇȇrlar. Hem mutlaka Hederlez günündä bir kuzu Kurban için kesirlär.

Alexandra ÇOBAN.